ถ้าคิดจะรัก….การหมั้นสำคัญหรือไม่

ความรู้ทั่วไป
หมั้น

The  world  is  beautiful  with  your  smile , Life  is  so  wonderful  with  your  love  ดีไหมครับ  ถ้าโลกสวยด้วยรอยยิ้ม  ชีวิตรื่นรมย์ด้วยความรัก  อ่านดูแล้วจะได้ทำให้ท่านสบายใจกับความรักได้ทุกวันเลย

ความรักของหนุ่มสาวชาวไทย  ขนบธรรมเนียมประเพณีเป็นเรื่องสำคัญซึ่งนิยมและปฎิบัติกันมาช้านาน   เมื่อถึงเวลาอันเหมาะสม  ฝ่ายชายอาจจะบอกกับพ่อแม่เพื่อให้ทราบ  และนำเข้าไปสู่การหมั้นกับฝ่ายหญิงก่อนที่จะแต่งงานกัน   โดยอาจมีการพูดคุยกันในเรื่องสินสอดทองหมั้น  การหาฤกษ์ยามเพื่อจัดพิธีหมั้นและงานสมรส  เนื่องจากเป็นขนบธรรมเนียมประเพณีที่ดีงาม  และคนไทยยังคงรักษาไว้

ยุคปัจจุบัน  การหมั้นอาจมีน้อยลง  ด้วยการดำเนินชีวิตสมัยใหม่ที่เปลี่ยนแปลงไป  จึงทำให้คู่รักไม่ค่อยทำพิธีหมั้นกันเหมือนเช่นอดีตที่ผ่านมา  แต่ในแง่มุมของกฎหมาย  จำเป็นต้องมีการหมั้นด้วยหรือไม่  และการหมั้นสำคัญอย่างไร  บทความนี้จะไขปัญหาให้ท่านทราบ

กฎหมายครอบครัวเรื่องการหมั้น  ที่คู่รักและผู้ที่เกี่ยวข้อง เช่น ผู้ปกครอง  บิดามารดา  ควรรู้และให้ความสำคัญ  เนื่องจากมีปัญหาเกิดขึ้นบ่อย ๆ  ท่านอาจจะทราบจากข่าวประจำวัน  แต่ยังไม่ทราบว่าจะต้องมีการหมั้นกันด้วยหรือไม่   เมื่อการหมั้นเกิดขึ้นแล้ว ต้องรับผิดชอบกันอย่างไร   บังคับให้ต้องจดทะเบียนสมรสกันได้ไหม  โดยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้บัญญัติหลักเอาไว้   เพื่อความเข้าใจ  ลำดับแรกมาทราบความหมายของการหมั้นกันก่อน

การหมั้น (engagement)  หมายถึงการที่ชายหญิงทำสัญญาว่าจะทำการสมรสกันและอยู่กินด้วยกันฉันสามีภริยา โดยจะต้องเข้าเงื่อนไขของกฎหมายด้วย

เงื่อนไขการหมั้นมี 2 ประการ

1.ชายและหญิงคู่หมั้นต้องมีอายุอย่างต่ำ 17 ปีบริบรูณ์  (ม.1435)

2.ความยินยอมของบิดามารดาหรือผู้ปกครอง  (ม.1436)

แบบของสัญญาหมั้นกำหนดไว้อย่างไร

แบบสัญญาหมั้น  (ม.1437)  กำหนดไว้ว่าต้องมีของหมั้น  โดยของหมั้นได้ส่งมอบหรือโอนให้หญิงเพื่อเป็นหลักฐานว่าจะสมรสกับหญิงนั้น  เท่านี้ก็เป็นอันว่าการหมั้นถูกต้องสมบรูณ์  เมื่อการหมั้นสมบรูณ์แล้ว  ความผูกพันกันตามสัญญาหมั้นเกิดขึ้น นั่นคือการสมรส  คำถามคือถ้าฝ่ายใดไม่ไปทำการสมรสจะสามารถฟ้องร้องให้ปฏิบัติตามสัญญาหมั้นได้หรือไม่  คำตอบคือไม่สามารถทำได้  เพราะกฎหมายได้กำหนดไว้ว่า  การหมั้นไม่เป็นเหตุที่จะร้องขอศาลบังคับให้สมรสได้  (ม.1438)  แต่คงมีสิทธิเพียงเรียกให้รับผิดใช้ค่าทดแทนและอาจต้องคืนของหมั้นตามแตละกรณี   คำถามต่อมาคือ  ถ้าไม่มีการหมั้นกันเลยจะสมรสกันได้หรือไม่

ความสมบรูณ์ของการสมรสกำหนดไว้อย่างไร

ความสมบรูณ์ในการสมรส (ม.1457) กฎหมายกำหนดไว้ว่ามีได้เฉพาะเมื่อได้จดทะเบียนเท่านั้น  นั่นหมายความว่า  การสมรสโดยไม่ต้องมีการหมั้นก่อนได้  ดังนั้นการจดทะเบียนสมรสเรียบร้อยแล้ว  ถือว่าการสมรสสมบรูณ์ตามกฎหมาย

เรื่องของความรักเกิดขึ้นได้กับทุกคน  ถ้าคิดจะรักกัน การหมั้นก็สำคัญ  แต่กฎหมายก็ไม่ได้บังคับให้มีการหมั้น  แต่ถ้าการหมั้นเกิดขึ้น  ความรับผิดชอบก็จะเกิดขึ้นทันที   เพื่อให้มีความเป็นธรรมกับสังคม  การอยู่ร่วมกันไม่ว่าจะในฐานะใด  ขอให้ยืดหลักกฏหมายไว้  สังคมจะดีงามและสงบสุขได้ต่อไป

ขอให้ติดตามบทความกฎหมายที่ให้ความรู้หลายด้าน  เพื่อให้ท่านป้องกันตนเองด้วยกฏหมาย  จะได้ไม่ตกเป็นเหยื่อของคนที่เอารัดเอาเปรียบซึ่งอาศัยอยู่ในสังคม

สุดท้าย  ขอฝากคำคมไว้ว่า  ความรักคือ สองวิญญาณรวมกันและสองหัวใจเต้มพร้อมกัน  จาก วอน  เบลลิ่งเฮาเซ่น  สวัสดีครับ

By: เอกพล ยวงนาค